اضطراب حسی است که توصیفش با کلمات دشوار است، اما وقتی چنگالش را بر قلب خود حس میکنید، تأثیرش عمیق است. در زندگی واقعی، همه ما از این حس دوری میکنیم، اما در دنیای سینما، قضیه متفاوت است. گاهی اوقات، عمداً به تماشای آثاری مینشینیم که وجودمان را به لرزه درمیآورند.
تماشای بهترین فیلمهای دلهرهآور، به تاپ فروم اعتقاد من، مانند راه رفتن بر لبه باریک لذت و وحشت است. تفاوت ظریفی بین ترس و اضطراب وجود دارد. فیلمهای ترسناک معمولاً با یک شوک ناگهانی شما را از جا میپرانند، اما بهترین فیلمهای اضطرابآور آنهایی هستند که آرام و بیصدا به عمق وجودتان نفوذ میکنند، نفستان را در سینه حبس میکنند و تا مدتها پس از پایان فیلم، رهایتان نمیکنند.
در این فهرست، به سراغ آثاری رفتهام که لزوماً هیولا یا روح ندارند؛ اما چنان فضای سنگین و خفقانآوری خلق میکنند که تپش قلبتان را به وضوح میشنوید. اینها فیلمهایی هستند که از واقعیت الهام گرفتهاند و دقیقاً به همین دلیل، تأثیرشان چندین برابر است. اگر به دنبال هیجانی فراتر از یک جیغ ساده هستید، پیشنهاد میکنم با من همراه شوید تا نگاهی به لیستی از برترین فیلمهای دلهرهآور از دیدگاه من بیندازیم؛ آثاری که به شما یادآوری میکنند سینما چگونه میتواند با روح و روان مخاطب بازی کند.
برترین فیلمهای دلهرهآور که باید ببینید:
۱۰. شبگرد (Nightcrawler)
امتیاز راتن تومیتوز: ۹۵ از ۱۰۰
امتیاز IMDB فیلم: ۷.۸ از ۱۰
سال انتشار: ۲۰۱۴
مدت زمان: ۱۱۷ دقیقه
کارگردان: دان گیلروی
بازیگران اصلی: جیک جیلنهال، رنه روسو، ریز احمد، بیل پاکستون
دنیای روزنامهنگاری ذاتاً با کنجکاوی و خطر عجین شده است؛ اما وقتی این دنیا با ژانر تریلر ترکیب شود، معجونی میسازد که تا ساعتها خواب را از چشمانتان میگیرد. اما باید صریح گفت؛ اکثر فیلمهای این سبک، به گرد پای تاریکی و خشونت فیلم شبگرد هم نمیرسند. در این فیلم با شخصیتی روبرو هستیم که فرسنگها با یک قهرمان فاصله دارد. تماشای این اثر برای من شبیه به تماشای سقوط آزاد اخلاق بود.
ما با مردی همراه میشویم که در ابتدا فقط کمی عجیب و مشکوک به نظر میرسد؛ اما هر چه داستان جلوتر میرود، میبینیم که او برای شکار یک تیتر داغ یا یک تصویر دستاول از صحنه جرم، چگونه با خونسردی تمام از تمام خط قرمزهای انسانی عبور میکند.
وقتی صحبت از بهترین فیلمهای دلهرهآور میشود، محال است که شبگرد در آن حضور نداشته باشد. جالب اینجاست که فیلم گاهی رگههایی از طنز بسیار سیاه هم دارد؛ اما اشتباه نکنید، این اصلاً آن کمدی دلپذیری نیست که حالتان را خوب کند. برعکس، شما را با این سوال تلخ مواجه میکند که آدمیزاد تا کجا حاضر است برای موفقیت پیش برود؟ اگر اهل تماشای تریلرهای تاریک و تپش قلبهای ممتد هستید، این شاهکار را در بین بهترین فیلمهای دلهرهآور از دست ندهید.
۹. موضوعات (Threads)
امتیاز راتن تومیتوز: ۱۰۰ از ۱۰۰
امتیاز IMDB فیلم: ۷.۹ از ۱۰
سال انتشار: ۱۹۸۴
مدت زمان: ۱۱۲ دقیقه
کارگردان: میک جکسون
بازیگران اصلی: پل وان، کارن میگر، ریس دینزدیل، دیوید بریرلی، ریتا می
وقتی صحبت از بهترین فیلمهای دلهرهآور میشود، معمولاً ذهنمان به سمت تعقیب و گریزهای خیابانی یا معماهای جنایی میرود؛ اما فیلم موضوعات نوع متفاوتی از دلهره را به جانتان میاندازد. این اثر که شاید یکی از غمانگیزترین و تکاندهندهترین تجربههای سینمایی در فضای علمی تخیلی (یا بهتر بگویم، واقعیت محتمل) باشد، به ما نشان میدهد که اگر یک جنگ هستهای رخ دهد، چه بلایی سر این دنیای زیبای ما میآید.
چیزی که در این فیلم مرا به شدت به فکر فرو برد، نیمه دوم آن بود. برخلاف فیلمهای مشابه که فقط لحظه انفجار را نشان میدهند، موضوعات با جزئیاتی بیرحمانه و فراتر از انتظار، عواقب فاجعه را به تصویر میکشد. فیلم تا آیندهای دور پیش میرود و نسلهای بعدی بازماندگان را نشان میدهد که دیگر شبیه انسانهای امروزی نیستند؛ موجوداتی که در جهانی غریبه و ویران، به چیزی کمتر از انسان تبدیل شدهاند.
صادقانه بگویم، این اثر در لیست بهترین فیلمهای اضطرابآور جایگاه ویژهای دارد، چون اضطرابش از جنس «نمیدانم چه میشود» نیست. اتفاقاً برعکس، شما دقیقاً میدانید که اوضاع قرار است بدتر شود؛ اما مدام از خودتان میپرسید: «خدای من، مگر بدتر از این هم ممکن است؟». تماشای این فیلم اصلاً زیبا یا لذتبخش نیست؛ اما برای درک عمق فاجعهای که بشر میتواند رقم بزند، تماشایش را به کسانی که قلب نیرومندی دارند پیشنهاد میکنم.
۸. پس از ساعت اداری (After Hours)
امتیاز راتن تومیتوز: ۹۰ از ۱۰۰
امتیاز IMDB فیلم: ۷.۶ از ۱۰
سال انتشار: ۱۹۸۵
مدت زمان: ۹۷ دقیقه
کارگردان: مارتین اسکورسیزی
بازیگران اصلی: روزانا آرکت، ورنا بلوم، تامی چونگ، گریفین دان، لیندا فیورنتینو
در لیست ما، مارتین اسکورسیزی بزرگ با دو اثر حضور دارد؛ اما دو فیلمی که زمین تا آسمان با هم فرق میکنند. اولین نماینده او که در رتبه هشتم از لیست بهترین فیلمهای دلهرهآور ما قرار میگیرد، فیلم پس از ساعت اداری است. این فیلم در کارنامه اسکورسیزی یک جواهر نایاب است؛ اثری که شاید بتوان آن را یکی از خندهدارترین کارهای او دانست، البته به شرطی که طرفدار کمدیهای به شدت سیاه و تلخ باشید.
اگر بخواهم تجربهام از تماشای این فیلم را برایتان توصیف کنم، باید بگویم با یک کابوس کمدی تمامعیار طرف هستیم. داستان درباره مردی است که در دل شب، در محلهای غریبه گرفتار میشود و هر چه تلاش میکند به خانه برگردد، با موانع عجیب و غریبتری روبرو میشود. برخلاف فیلمهایی مثل گرگ وال استریت که به مرور جدی میشوند، این فیلم هر لحظه دیوانهوارتر و پوچتر میشود. این اثر از آن بهترین فیلمهای اضطرابآور است که مخاطب را در وضعیتی دوگانه قرار میدهد؛ شما مدام بین خندیدن از ته دل و عصبی شدن نوسان میکنید. فیلم چنان ریتم پرفشار و کلافهکنندهای دارد که انگار خودتان هم همراه شخصیت اصلی در آن بنبستهای شبانه گیر افتادهاید.
۷. جایی برای پیرمردها نیست (No Country for Old Men)
امتیاز راتن تومیتوز: ۹۳ از ۱۰۰
امتیاز IMDB فیلم: ۸.۲ از ۱۰
سال انتشار: ۲۰۰۷
مدت زمان: ۱۲۲ دقیقه
کارگردان: جوئل
